इरानी आक्रमणबाट मध्यपूर्वका २० अमेरिकी सैन्य अड्डामा क्षति, उपग्रह तस्बिरले सार्वजनिक गर्‍यो नयाँ विवरण

वासिङ्टन/तेहरान । अमेरिका–इरान युद्ध सुरु भएयता इरानले मध्यपूर्वमा रहेका कम्तीमा २० वटा अमेरिकी सैन्य अड्डा तथा सैन्य संरचनामा सफल आक्रमण गरेको नयाँ विवरण सार्वजनिक भएको छ। उपग्रह तस्बिर, भिडियो र स्वतन्त्र विश्लेषणको आधारमा तयार गरिएको अध्ययनले अमेरिकी प्रशासनले सार्वजनिक रूपमा स्वीकार गरेभन्दा इरानी आक्रमणको प्रभाव धेरै गम्भीर रहेको संकेत दिएको छ।

विश्लेषणअनुसार फेब्रुअरी अन्त्यदेखि हालसम्म इरानले साउदी अरेबिया, कतार, संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई), कुवेत, इराक, जोर्डन, बहराइन र ओमानस्थित अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूलाई निशाना बनाएको छ। ती आक्रमणहरूमा अत्याधुनिक हवाई प्रतिरक्षा प्रणाली, निगरानी विमान, इन्धन भण्डारण केन्द्र, राडार प्रणाली तथा सञ्चार संरचनामा ठूलो क्षति पुगेको जनाइएको छ।

अमेरिकी दाबीभन्दा फरक तस्वीर

अमेरिकी प्रशासनले बारम्बार इरानको सैन्य क्षमता लगभग समाप्त भइसकेको दाबी गर्दै आएको छ। तर पछिल्ला उपग्रह तस्बिरहरूले अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूमा भएको क्षतिले इरानको प्रतिआक्रमण क्षमता अझै प्रभावकारी रहेको देखाएको विश्लेषकहरूको निष्कर्ष छ।

एक अमेरिकी रक्षा अधिकारीले सुरक्षा कारण देखाउँदै यसबारे प्रत्यक्ष टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेका छन्।

अर्बौं डलरका प्रतिरक्षा प्रणालीमा क्षति

सबैभन्दा महत्वपूर्ण क्षतिमध्ये यूएई र जोर्डनस्थित अमेरिकी अड्डाहरूमा तैनाथ तीनवटा अत्याधुनिक THAAD (टर्मिनल हाई अल्टिच्युड एरिया डिफेन्स) प्रतिरक्षा प्रणालीमा भएको आक्रमणलाई लिइएको छ।

अमेरिकासँग विश्वभर सञ्चालनमा रहेका यस्ता प्रणाली जम्मा आठवटा मात्र रहेको बताइन्छ। एउटा THAAD प्रणाली निर्माण गर्न करिब १ अर्ब डलर खर्च लाग्ने अनुमान गरिएको छ भने यसले प्रहार गर्ने प्रत्येक अवरोधक मिसाइलको मूल्य झण्डै १२.७ मिलियन डलर पर्छ।

पूर्व आयरिश रक्षा प्रमुख मार्क मेललेटका अनुसार यी प्रणालीहरू क्षेत्रीय सुरक्षा संरचनाको अत्यन्त महत्वपूर्ण हिस्सा हुन् र छोटो समयमा प्रतिस्थापन गर्न कठिन हुन्छ।

अमेरिकी विमान र ड्रोनमा ठूलो क्षति

साउदी अरेबियास्थित Prince Sultan Air Base मा रहेका अमेरिकी निगरानी तथा इन्धन भर्ने विमानहरू पनि इरानी आक्रमणको निशानामा परेका छन्।

विश्लेषकहरूले एउटा क्षतिग्रस्त विमानलाई अमेरिकी वायुसेनाको अत्याधुनिक E-3 Sentry निगरानी विमानको रूपमा पहिचान गरेका छन्। यस्तो विमान प्रतिस्थापन गर्न करिब ७०० मिलियन डलर खर्च लाग्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।

प्रतिवेदनअनुसार युद्ध सुरु भएयता कम्तीमा ४२ वटा अमेरिकी सैन्य विमान तथा ड्रोन नष्ट वा क्षतिग्रस्त भएका छन्। तीमध्ये F-15, F-35 लडाकु विमान, MQ-9 Reaper ड्रोन तथा A-10 आक्रमणकारी विमानसमेत रहेका छन्।

कुवेतका अड्डामा पनि क्षति

कुवेतस्थित Ali Al Salem Air Base र Camp Arifjan मा भएका आक्रमणमा इन्धन भण्डारण बंकर, विमान ह्याङ्गर, सैनिक आवास तथा उपग्रह सञ्चार प्रणालीमा व्यापक क्षति पुगेको विश्लेषणमा उल्लेख गरिएको छ।

युद्धको लागत २९ अर्ब डलर

अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय (पेन्टागन) ले मे महिनामा सार्वजनिक गरेको प्रारम्भिक अनुमानअनुसार “अपरेशन एपिक फ्युरी” को कुल लागत करिब २९ अर्ब डलर पुगेको छ। यसको ठूलो हिस्सा नष्ट भएका उपकरणको मर्मत वा प्रतिस्थापनमा खर्च हुने अपेक्षा गरिएको छ। तर केही डेमोक्रेट सांसदहरूले वास्तविक लागत अझ बढी हुन सक्ने बताएका छन्।

इरानको रणनीति फेरियो

विश्लेषकहरूका अनुसार युद्धको सुरुवातमा इरानले ठूलो संख्यामा मिसाइल र ड्रोन प्रयोग गरेर व्यापक आक्रमण गरेको थियो। तर पछि उसले रणनीति परिवर्तन गर्दै सीमित तर अत्यन्त सटीक आक्रमणमा ध्यान केन्द्रित गर्‍यो।

अमेरिकी थिंक ट्यांक Stimson Center की सुरक्षा विश्लेषक केली ग्रिएकोका अनुसार प्रारम्भिक आक्रमणहरू प्रतिरक्षा प्रणालीलाई संख्यात्मक दबाबले थकित बनाउने उद्देश्यले गरिएका थिए भने पछि इरानले उच्च मूल्यका सैन्य लक्ष्यहरूमा केन्द्रित सटीक प्रहार गर्न थालेको थियो।

युद्धविराम टुटे नयाँ जोखिम

इरानका सर्वोच्च नेता Mojtaba Khamenei ले अमेरिकी सैन्य अड्डाहरू अब मध्यपूर्वमा सुरक्षित नरहने चेतावनी दिएका छन्। उनले अमेरिकी सैन्य उपस्थितिलाई क्षेत्रीय अस्थिरताको कारण भन्दै थप दबाब दिने संकेत गरेका छन्।

विश्लेषकहरूको चेतावनी अनुसार यदि अमेरिका–इरानबीचको कमजोर युद्धविराम भंग भयो भने खाडी क्षेत्रका अमेरिकी अड्डाहरू फेरि ठूलो जोखिममा पर्न सक्छन्। विशेषगरी अमेरिकी र सहयोगी राष्ट्रहरूको हवाई प्रतिरक्षा मिसाइल भण्डार उल्लेखनीय रूपमा घटिसकेको अवस्थामा अर्को इरानी आक्रमण अझ चुनौतीपूर्ण हुन सक्ने आकलन गरिएको छ।

समग्रमा, पछिल्ला तथ्यहरूले अमेरिकी सैन्य शक्ति अत्यन्त शक्तिशाली भए पनि इरानले कम लागतका ड्रोन, मिसाइल र सटीक रणनीति प्रयोग गरेर मध्यपूर्वमा अमेरिकी उपस्थितिलाई उल्लेखनीय क्षति पुर्‍याउन सक्षम रहेको देखाएका छन्।