काठमाडौं । विश्व फुटबलको सबैभन्दा प्रतिष्ठित प्रतियोगिता FIFA World Cup ले झण्डै एक शताब्दीको इतिहास पार गरिसकेको छ। सन् १९३० मा पहिलो पटक आयोजना भएको प्रतियोगिताले विश्वभरका करोडौं फुटबल समर्थकलाई एउटै भावनामा बाँध्दै आएको छ। दोस्रो विश्वयुद्धका कारण १९४२ र १९४६ मा प्रतियोगिता हुन नसके पनि त्यसयता हरेक चार वर्षमा विश्वकप आयोजना हुँदै आएको छ।

यस अवधिसम्म विश्वकपको उपाधि युरोप र दक्षिण अमेरिकाका राष्ट्रहरूले मात्रै जित्न सफल भएका छन्। अफ्रिका, एसिया, उत्तर अमेरिका वा ओसियानियाका कुनै पनि राष्ट्रले अहिलेसम्म विश्वकप जित्न सकेका छैनन्।

अहिलेसम्मका विश्वकप विजेता

सबैभन्दा धेरै पटक विश्वकप जित्ने राष्ट्र

• ब्राजिल – ५ पटक
• जर्मनी – ४ पटक
• इटाली – ४ पटक
• अर्जेन्टिना – ३ पटक
• फ्रान्स – २ पटक
• उरुग्वे – २ पटक
• इङ्ग्ल्याण्ड – १ पटक
• स्पेन – १ पटक

विश्व फुटबलका ऐतिहासिक कीर्तिमान

विश्वकप इतिहासमा ब्राजिल एकमात्र राष्ट्र हो जसले सबै संस्करणमा सहभागिता जनाएको छ। ब्राजिलले सर्वाधिक पाँच उपाधि जितेको छ भने जर्मनीले सर्वाधिक आठ पटक फाइनल खेलेको इतिहास बनाएको छ।

महान खेलाडीहरू Pelé, Diego Maradona, Zinedine Zidane, Ronaldo Nazário, Lionel Messi र Cristiano Ronaldo ले विश्वकपलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याएका छन्।

२०२६ विश्वकप : इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो संस्करण

यसपटकको विश्वकप अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोले संयुक्त रूपमा आयोजना गरिरहेका छन्। पहिलो पटक ४८ राष्ट्र सहभागी भएका छन् भने कुल १०४ खेल खेलाइँदै छन्। प्रतियोगिता ११ जुनदेखि सुरु भएर १९ जुलाई २०२६ मा सम्पन्न हुनेछ।

यस संस्करणमा धेरै नयाँ राष्ट्रले पहिलो पटक विश्वकप खेलेका छन् भने केही पुराना टोलीहरू लामो अन्तरालपछि फर्किएका छन्। विस्तारित ढाँचाका कारण यसपटक अप्रत्याशित नतिजाहरू पनि धेरै देखिएका छन्।

२०२६ विश्वकपको पछिल्लो अवस्था

हाल प्रतियोगिता नकआउट चरणमा पुगेको छ। केही पारम्परिक शक्तिशाली टोली प्रारम्भिक चरणमै बाहिरिएका छन् भने फ्रान्स, इङ्ग्ल्याण्ड, मोरक्को लगायतका टोलीले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै क्वार्टरफाइनल यात्रा तय गरेका छन्। ब्राजिलले कठिन प्रतिस्पर्धामा जापानलाई हराएर अघिल्लो चरण प्रवेश गरेको थियो भने मोरक्कोले आयोजक क्यानडालाई पराजित गर्दै अर्को चरणमा स्थान बनाएको छ।

फ्रान्सले लगातार उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै विश्वकप इतिहासमै लगातार पाँच खेलमा तीन वा सोभन्दा बढी गोल गर्ने पहिलो टोली बन्ने कीर्तिमान पनि बनाएको छ।

यसैबीच ब्राजिलका स्टार Neymar ले चार फरक विश्वकपमा गोल गर्ने ब्राजिलका दोस्रो खेलाडी बन्दै Pelé को ऐतिहासिक उपलब्धिसँग बराबरी गरेका छन्। उनले प्रतियोगितापछि अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट सन्यासको घोषणा समेत गरेका छन्।

अबको तालिका

२०२६ विश्वकप अहिले क्वार्टरफाइनलतर्फ अघि बढिरहेको छ। त्यसपछि सेमिफाइनल, तेस्रो स्थानको खेल र अन्तिम फाइनल हुँदै नयाँ विश्व च्याम्पियनको टुंगो लाग्नेछ। फाइनल खेल अमेरिकाको न्यू जर्सीस्थित मेटलाइफ स्टेडियममा १९ जुलाई २०२६ मा हुनेछ।

विश्व फुटबलको इतिहास हेर्दा प्रत्येक विश्वकपले नयाँ नायक, नयाँ कीर्तिमान र नयाँ कथा जन्माएको छ। यसपटक ४८ टोलीको सहभागिताले प्रतियोगिता अझ रोमाञ्चक बनेको छ। अब बाँकी खेलहरूले नयाँ विश्व च्याम्पियन को बन्छ भन्ने प्रश्नको उत्तर दिनेछन्, जसतर्फ सम्पूर्ण फुटबलप्रेमीको ध्यान केन्द्रित भएको छ।