अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले बेलायतसहित पश्चिमी मुलुकहरूलाई लक्षित गर्दै कडा र असामान्य टिप्पणी गरेका छन्। उनले सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसियल (Truth Social) मार्फत लेख्दै ऊर्जा संकटका विषयमा ती देशहरूलाई अब आफैं जिम्मेवार बन्न चेतावनी दिएका हुन्।
ट्रम्पले विशेषगरी मध्यपूर्वस्थित महत्वपूर्ण जलमार्ग स्ट्रेट अफ होर्मुज (Strait of Hormuz) लाई संकेत गर्दै “आफ्नो तेल आफैं खोज्न जाओ” भन्दै अमेरिका अब सधैं सहयोग गर्न तयार नहुने स्पष्ट पारे। उनले थप लेखे— “अब तिमीहरूले आफैं लड्न सिक्नुपर्छ, अमेरिका सधैं तिमीहरूको साथमा रहने छैन, जसरी तिमीहरू पनि हाम्रो साथमा थिएनौ।”
हालसम्म उक्त जलमार्गमा इरानको प्रभावलाई चुनौती दिन कुनै पनि शक्ति तयार देखिएको छैन। कूटनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार विश्वका ठूला शक्ति राष्ट्रहरू समेत इरानसँग प्रत्यक्ष टकरावमा जान हिच्किचाइरहेका छन्। अमेरिकाका युद्धपोतहरूले समेत अहिलेसम्म प्रत्यक्ष रूपमा उक्त नियन्त्रण तोड्ने प्रयास गरेका छैनन्।
यसैबीच अमेरिकी रक्षा मन्त्री पिट हेगसेथले उक्त जलमार्ग हुँदै जहाजहरूको आवतजावत क्रमशः बढ्दै गएको बताएका छन्। बीबीसी भेरिफाइ (BBC Verify) ले उपलब्ध तथ्यांक विश्लेषण गर्दै केही जहाजहरू पुनः नियमित रूपमा गुड्न थालेको देखिएको जनाएको छ।
पछिल्ला पाँच सातादेखि जारी युद्धका कारण हजारौं मानिसको ज्यान गइसकेको छ, जसमा अधिकांश क्षति इरान र लेबनानमा भएको बताइएको छ। बीबीसी पर्सियन (BBC Persian) सँग कुरा गर्दै इरानी नागरिकहरूले आफूहरू निरन्तर त्रासमा बाँच्न बाध्य भएको बताएका छन्।
ट्रम्पले ह्वाइट हाउसमा दिएको पछिल्लो वक्तव्यमा इरानमा जारी सैन्य अभियान छिट्टै अन्त्यतर्फ जाने बताएका छन्। उनले पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै अमेरिका अब “छिट्टै इरानबाट बाहिरिने” र आगामी दुईदेखि तीन हप्ताभित्रै सैन्य कारबाही समाप्त हुन सक्ने संकेत दिएका हुन्।
ट्रम्पका अनुसार इरानविरुद्ध गरिएको सैन्य अभियानले आफ्नो मुख्य उद्देश्य पूरा गरिसकेको छ। उनले भने, इरानलाई आणविक हतियार बनाउनबाट रोक्ने लक्ष्य हासिल भइसकेको छ र अहिले अमेरिका “अन्तिम चरणको काम” पूरा गर्दैछ। उनले दाबी गरेअनुसार अमेरिकी सेनाले इरानको आकाशमाथि पूर्ण नियन्त्रण कायम गरिसकेको छ।
ट्रम्पले इरानमा शासन परिवर्तन (रेजिम चेन्ज) समेत भइसकेको दाबी गर्दै धेरै उच्च राजनीतिक तथा सैन्य नेतृत्व मारिएको बताए। उनका अनुसार तेहरानमा अहिले आएका नयाँ नेताहरू पहिलेभन्दा कम कट्टर र बढी व्यवहारिक छन्।
त्यसैगरी उनले इरानका नेताहरू अहिले अमेरिकासँग सम्झौता गर्न “अनुनय विनय गरिरहेका” दाबी पनि गरेका छन्, यद्यपि इरानले यसअघि यस्तो दाबीलाई अस्वीकार गर्दै आएको छ। ट्रम्पका अनुसार युद्ध अन्त्य गर्न औपचारिक सम्झौता अनिवार्य नभई पनि युद्ध रोकिन सक्छ।
इरानसँगको युद्धका कारण बढ्दो इन्धन मूल्यबारे प्रश्न गर्दा ट्रम्पले अमेरिका इरानबाट बाहिरिनेबित्तिकै मूल्य घट्ने बताएका छन्। उनले भने, “हामी इरानबाट छिट्टै निस्किनेछौं, त्यसपछि अवस्था सामान्य हुनेछ।”
ट्रम्पले थप दाबी गर्दै इरानसँग अहिले प्रभावकारी प्रतिरक्षा प्रणाली, नौसेना वा सक्रिय सैन्य क्षमता नरहेको बताए। उनका अनुसार इरान “लड्न नसक्ने अवस्थामा पुगेको” छ र उनीहरू पराजय स्वीकार गर्दै वार्ताका लागि तयार हुन खोजिरहेका छन्।
उनले यो पनि स्पष्ट पारे कि अमेरिकाले इरानसँग अनिवार्य रूपमा कुनै सम्झौता गर्नुपर्छ भन्ने छैन। अमेरिका तबसम्म इरानमा रहनेछ जबसम्म इरानले वर्षौंसम्म आणविक हतियार बनाउन नसक्ने सुनिश्चित हुँदैन।
त्यसक्रममा ट्रम्पले स्ट्रेट अफ होर्मुज (Strait of Hormuz) हुँदै तेल लिन चाहने फ्रान्स वा अन्य देशहरूले “आफ्नै जिम्मामा जानुपर्ने” टिप्पणी गर्दै अमेरिका अब त्यस्तो सुरक्षामा संलग्न नहुने संकेत दिएका छन्।
प्रतिक्रिया